Şarköyün Sesi Gazetesi Haber ve Bilgi Portalı

Ünlü hikayeci Ömer Seyfettin kendi geçmişini anlatırken "BEN GÖNENDE DOĞDUM" diye başlarmış. Ben 17 Nisan'da Köy Enstitülü oldum. 17 Nisan 1940 Köy Enstitülerinin kuruluş tarihidir. Bu tarih köy çocuklarına bir şan bir imkan getirmiş, on yılda 20 binin üstünde köy çocuğu öğretmen olma, okumuş olarak köylerine dönme imkanını bulmuştur. Bilindiği üzere Enstitüler 1950 yılında bünyesel değişikliğe uğrayarak Demokrat Parti iktidarı döneminde kapatılmışlardır. Köylülerin çiftçilerin büyük bir çoğunlukla iktidara getirdiği bir partinin köy çocuklarının okudukları okulları kapatması bir çelişkidir, şaşıtıcı bir olaydır. Daha şaşırtıcı olanı da Köy Enstitülerini kurmuş olan CHP'nin bu okulların kapanmaısna seyirci kalması, kapandıktan sonra eline geçen iktidar imkanları döneminde bunları tekrar açmayı düşünmemiş olmasıdır. Aslında ve gerçekte Köy Enstitülerinin yapısal ve bünyesel değişikliği CHP iktidarının son yıllarında, Şemsettin Sirer'in Milli Eğitim Bakanı yapılması ile başlamıştır.

Bugün itibariyle Köy Enstitüleri tarih olmuştur. Ancak buradan çıkanların çocukları, yani İkinci Kuşak Köy Enstitüler dedikleri bu inançlı ve bilinçli insanlar Köy Enstitülerinin kpatılmaları üzerine yıllardan beri yaptıkları yayınlarla zengin bir Köy Enstitüsü Edebiyatı yaratmışlardır. Açılmaları için ortaya yeni nedenler ve gerekçeler konulması yerine, kapatılmalarının nedenleri ve sonuçları üzerinde durmuşlardır. Bu mücadeleyi de İMECE Dergisi ile sürdürmektedirler.

İş bu noktaya geldikten ve kapatılmalarının üzerinden şunca yıl geçtikten sonra Köy Enstitülerinin terkrar açılmaları üzerinde durmak gerçekçi değildir. Çünkü geçen zaman içerisinde çok şey değişmiştir. O kadar ki bugün Türkiye'nin 30 binin üstünde köyümüzün öğretmene ve okula ihtiyacı kalmamıştır. Zira köylerde nüfus azlmıştır, aileler çocuk yapmaz olmuştur, devlet Taşımalı Eğitim Yöntemi'ni bulup uygulamaya başlamıştır. Ancak şu var ki Köy Enstitüleri Türk Eğitim tarihinde bir Parlak Sayfadır, damgasını vurmuş bir Eğitim Dönemi'dir. Hiç değilse bu eğitim kurumlarından 200'ün üstünde yazar, çizer, kültür, bilim ve sanat adamı yetişmiştir. Onlar Türkiye'nin sorunlarına daha değişik açıdan bakar ve yorum yapar olmuşlardır. Ben onlara 17 Nisan'da başarılar diliyorum. Ben de onlardan biriyim.

Tekrar yazının başına dönecek olursak diyebiliriz ki Köy Enstitüleri Türk Zekasının bir Eğitim Buluşudur. Türkiye gibi geri kalmış, az gelişmiş ülkeler için Aydın yetiştirme yöntemi olmuştur. Enstitüler köy ve köylü için Yeni Bir Okumuş İnsan tipi yaratmışlardır. Bunlar hem iş yapan, hem çocuk okutan insanlar olmuşlardır. Hepsi ayrı ayrı meslek edinmişler, okul onlara meslek vermiştir. Bilgi onlarla işe dönüşmüştür ya da iş yapma yeteneği kazanmıştır. Tabii Köy Enstitülerinden çıkanların tümünün böyle olduğunu, iyi yetiştirdiklerini söylemek mümkün değildir. Fakat genelde enstitüsünün köy çocukları, alabildikleri eğitim ve kültürle, köylerde cumhuriyet ufkunun genişletmişlerdir. Köylüyü ve çocuklarını okur yazar yapmışlardır. Her biri kendi köyünde yeni insanlar yetiştirmek için büyük bir gayretin içerisinde olmuşlardır. Bu bakımdan Köy Enstitüleri ve buradan yetişenler Türk Eğitim Tarihinde üzerinde durulmaya değer bir hareket yaratmışlardır. İşin ilgi çeken tarafı burasıdır. Enstitüler hala konuşuluyorsa, yöntemlerinden, önemlerini yitirmemiş olmalarından ve onların eğitimde yaptıkları devrimden söz ediliyorsa taşıdıkları gerçekçeklilikten, doğdukları ihtiyaçtandır. Konuşulan şey yaşayan şeydir.