Şarköyün Sesi Gazetesi Haber ve Bilgi Portalı

Bir gazetede okudum. 1914-1918 yılları arasında Osmanlı Devleti'nin yaptığı ve de yapmak zorunda kaldığı savaşlarda 388 bin askerimiz salgın hastalıklardan ölmüştür. Bu araştırmayı Amerikan Utah Üniversitesi öğretim üyelerinden Prof.Dr. Hikmet Özdemir yapmıştır. Tespitler hastane kayıtlarına dayandırılmıştır. Bu sayının içinde savaşlarda kaybolanlar yoktur.

Haberin içinden çıkardığım bilgilere göre bu 1914-1918 yılları arasında en fazla ölüm ve kayıplar Doğu Anadolu'da meydana gelmiştir. Askeri hastane kayıtlarına göre 3.Osmanlı Ordusu'nda 116 bin, 2.Osmanlı Ordusu'nda 67 bin asker olmak üzere toplam 183 bin asker hastalıktan ölmüşlerdir. Gazeteci Hasan Cemal'in dedesi Cemal Paşa'nın Birinci Dünya Savaşında başında bulunduğu Suriye cephesindeki 4.Osmanlı Ordusu'nda ölen asker sayısı 65 bindir. Araştırmacı profösör bu sayıların içinde asker kaçakları arasında ölenlerin bilinmediğini söylemiştir.

Kitap haline gelen ve yayımlanan araştırmaların ışığında şunu söylemek gerekirse araştırmalarda bir noksanlık dikkati çekmiştir. Zira 1877 - 1878 (Osmanlı -Rus Savaşı (93 Muharebesi) ve 1912 - 1913 Türk - Bulgar Savaşları'nda Kolera'dan, Dizanteri'den ölne asker sayısının onbinlerin üstünde olduğu bilinmektedir. Sanıyorum kimin nerede, hangi savaşta ve ne şekilde öldüğüne ilişkin Milli Savunma Bakanlığı'nın da bir çalışması ve yayımları olmuş, ciltler halinde bu kitaplar Halk Kütüphanerine, Valiliklere gönderilmiştir.

Savaş kadar, ölümlere sebebiyet veren hastalıklar askeri kesimlerde hep olmuştur. Bunu, savaş yapan her ülke az veya çok yaşamıştır. Osmanlılar Rumeliyi geçtiklerinde 1348 yılında Trakya'da, Balkanlar'da görülen Kıran Hastalığı yani veba hastalığından ne kadar Osmanlı askeri öldüğü bilinmemektedir. Oysa yabancı tarihçiler bu salgın yüzünden savaşı sürdürecek erkek kalmadığını yazar.

Savaşta iyi yaşanır diye bir şey yoktur. Bütün savaşların koşulları ağırdır. Ancak geçmiş savaşlarla bugünkü savaşları mukayese ettiğimizde bugünkülerin geçmişte olanlara oranla daha rahat olduğunu söylemek mümkündür. Geçmişte bir orduyu bir yerden bir başka yere nakletmek aylar alırdı. Bugün böyle bir orduyu 24 ya da 48 saat içerisinde bir yerden bir başka yere götürmek olasıdır. Bu nedenle geçmişin savaş koşulları içerisinde hastalıklar, cephe ve yol yorgunlukları, yeterli gıdayı alamamak ve sağlık imkanlarından mahrumiyet gibi öğeler ve nedenler, askeri kayıpları daha çok artıran faktörlerdir. Bugün itibariyle bunlar büyük ölçüde giderilmişlerdir. Şimdiki savaşlar teknolojik ve elektronik savaşlardır. İnsanın, askerin görevi bunları iyi kullanabilmektir.

Prof.Dr. Hikmet Özdemir yararlı bir araştırma yapmıştır. Geçmişte neden çok askerin gidip gelmediğine ışık tutmuştur.