|
Haber-Araştırma: Yakup Önal Son yıllarda üzüm üreticisinin, şaraplık üzüm fiyatlarının düşük kalmasından dolayı yaşadığı sıkıntı sonunda yıllarca uğraşıp oluşturduğu bağlarını sökmek zorunda kalmasına neden oldu. Üzüm üreticileri bir bardak çay fiyatına giden şaraplık üzümden vazgeçerek, bağ omcalarını sökmeye başladı. Şarap üreticisi Osman Latif Aral üzüm üreticisinin bağ sökmesini haklı bulduğunu ifade etti.
Şarköy, Mürefte bölgesinde en fazla şaraplık üzüm üretilen Mursallı ve Yayaköy muhtarları ile üzüm üreticileri niçin şaraplık bağ omcalarını sökmeye başladıklarını gazetemize açıkladılar.  Yayaköy Muhtarı Süleyman Böcek (61) köyde 290 kişi bulunduğunu, üzüm üreticisi köy olduklarını ifade ederek; "Köyümüz geçiminin büyük bir bölümünü üzümden sağlıyor. Köy de 65 hane var çoğu üzüm üreticisi. Şaraplık üzüm fiyatlarının düşmesiyle, son iki yıldır büyük sıkıntı çekilmektedir. 2005 yılında köyümüzden 1,5 milyon şaraplık üzüm toplanıyordu. Bu oran yarı yarıya düştü. Bir kilo üzüm 25 kuruştan alıcı buluyor. 2005 yılında 65 kuruş olan ensu üzümü, 2008 yılında 30 kuruşa düştü, 2005 yılında 1 YTL olan gamay üzümü şu an 40 kuruş. 2005 yılında bir çuval gübre 15 YTL idi, 2008 yılında 80 YTL'ye çıktı. Akaryakıt fiyatlarındaki artışı söylemeye gerek yok. Tekel'in özelleşmesiyle bu duruma düşüldü. Üzüm üreticisi köylü bağlarını sökmeye başladı. Ben kendim 30 dönüm şaraplık üzüm bağımı söktüm. 2 yıl sonra bu bölgede şaraplık üzüm üreticisi sayısı daha da azalacaktır. Üzüm fiyatlarının düşük olmasının yanı sıra, üzüm parasını da 3-4 taksitle ancak alabiliyoruz. Bağlarını söken üzüm üreticileri sofralık üzüme yöneliyor" dedi. Yayaköy üzüm üreticisi Ahmet Çaylar (53) ile oğlu Ferudun Çaylar (26) şaraplık üzüm bağlarını söktüklerini ifade ederek " 30 dönüm şaraplık üzüm bağım vardı söktüm. Ektiğim masrafımı çıkaramıyorum. Üzümümü 25 kuruştan MEY'e verdim. Paramızı ne zaman verirlerse o zaman alacağız. Mürefte'deki şarapçılar paramızı ödemeleri 1 seneyi buluyor.  Şaraplık üzümleri skötüm, yerine sofralık üzüm ekeceğim, hiç olmazsa fiyatları 1 YTL nin altına düşmüyor. Hükümet istese bu işe çözüm bulur. Eskiden üzüm fiyatlarını Tekel belirliyordu. Tekel'in verdiği fiyattan daha yukarıda özeller fiyat veriyordu. Tekel özelleşince olan bize oldu. Yayaköylü üretici Muzaffer Kayalı (43), şaraplık üzüm bağını söktüğünü, çıkan omcaları yakacak olarak kullanacağını, sofralık üzüme döneceğini ifade etti. Mursallı Köyü üzüm üreticileri, muhtarı ve kooperatif başkanı, köy kahvehanesinde gazetemize yaptıkları açıklamalarda, bu fiyatlarla hiç bir üzüm üreticisinin şaraplık üzüme devam edemeyeceğini, köyün büyük bir bölümünün şaraplık üzüm bağlarını söktüklerini ifade ettiler. Mursallı Köyü Muhtarı Alaettin Bingöl "Köyümüzde 90 hane var. Şarköy'ün en çok şaraplık üzüm üreten köyüyüz. Şu ana kadar yüzde 30 oranında şaraplık üzüm bağları söküldü, daha da sökülecek. Kendi üzümümüzü değerlendirmek için Mursallı Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi'ni kurduk. Şimdilik 75 üyemiz var. Şarap üreticilerine karşı tek yapabileceğimiz kooperatifler kurarak, birlik oluşturup, fiyatı bizim belirlememiz olmalıdır. Bizim kooperatif kurmamız şarap fabrikalarını korkutuyor. Köyün 90 hanesinin yüzde 80'i şaraplık üzüm üretiyor. Köyde bazı kooperatife muhalif kişiler var. Bunlar şarapçılarla yakınlığı olan kişiler. Kooperatifimizin 75 olan üye sayısının normalde 100'ü geçmesi gerekiyor. Üzüm fiyatlarının kooperatif kanalıyla belirlenmesi aslında tüm üzüm üreticilerinin lehine olan bir şey. Bağlarını söken üreticiler sofralık üzüm, buğday gibi ürünlere yönelmeye başladı. 1 dönüm yerden 250 YTL üzüm parası kimseyi doyurmuyor. Bir şarap mantarı 20 kuruş, bir kilo üzüm 25 kuruş bu adalet mi? Hükümet gelin kayıtlıya girin dedi. Şarapçılar yıllarca kayıt dışı çalıştı. Şimdi vergi yüksek diyorlar. Vergi indirildi. Üzüm fiyatlarını daha da indirdiler" dedi. Kooperatif Başkanı Habil Akgün (48) kurdukları kooperatife, projelerine Tekirdağ valisinin, il tarım müdürünün ve Tarım Bakanlığı'nın sıcak baktığını ve desteklediğini ifade ederek "AKP teşkilatı şaraba soğuk bakıyor diyorlar ama, AKP milletvekili Ziyaeddin Akbulut projemizle ilgilendi. Ankara'dan projemizin takibini yapıyor." dedi. Mursallı üzüm üreticisi Cemal Karaca (74) 40 dönüm şaraplık bağından 10 dönümünü fiyat yüzünden söktüğünü ifade ederek " Buğday ekeceğim. 40 ton şaraplık üzüm bağından 40 ton üzüm alınır, 25 kuruştan hesap edin. 20 günde bir ilaç atarız, masrafı çok, bir çocuk bakar gibi üzüme ilgi göstermek gerekiyor. Herşeye destekleme var, bir tek üzüme yok. Ot ekiyoruz, Fİ'ye bile destekleme var" dedi. Üzüm üreticisi Halil İbrahim Canbaz (46) üzümü taşımak için bir traktörün Mürefte'deki şarap fabrikalarına 90 YTL para istediklerini, 25 kuruşa sattıkları üzümü, şarap fabrikalarının ayağına kadar götürdüklerini ifade etti. Canbaz, " Bir traktör 2,5 ton üzüm alır, 90 YTL'ye 25 kuruşluk üzümü ayağa kadar götürüyoruz. Biz üç ay çalışsak asgari ücret kadar bile para alamıyoruz. 12 dönüm yerimden 3 dönümünü söktüm, kiraz ekmeyi düşünüyorum"dedi. Üzüm üreticisi ailenin genç kızı Meral Sever (26) "Ailenin tüm fertleri olarak üzüm işindeyiz. Üzüm fiyatları hem çok düşük hem de parasını almakta zorluk çekiyoruz" derken, Gülbahar Karaca (24) " Beş nüfus üzümden aldığımız bir yıl için 250 YTL para, keçilerimiz de olmasa durum vahim" dedi. Üzüm üreticisi köylerde evlenme çağı gelmiş gençlerin, çeyizleri için birikim yapmakta zorlandığı, şaraplık üzümün kazanç kapısı olmaktan çıkması nedeniyle bağları sökerek başka ürünlere yönelmek zorunda olduklarının altı çizildi. "Üzüm üreticisi haklı" 1933 yılından bu yana şarap sektörünün içinde olduklarını ifade eden Osman Latif Aral (76) üzüm üreticisinin bağlarını sökmekta haklı olduğunu belirtti. Yılların şarap üreticisi Aral; "Bakın önümde kesilen bir fatura var. Şarap için 6 bin 600 YTL fiyat belirlenmiş. Bunun 7 bin 350 YTL'si ÖTV, 2 bin 511 YTL'si KDV'den oluşmakta. Toplam çıkan rakam 16 bin 416 YTL'dir. Biz üstelik ÖTV'ninde KDV'sini ödüyoruz. 51 yıldır bu işin içindeyim şarap işletmecisi bu seneki kadar parasız kalmamıştır. Şu an ÖTV şişede 1225 YTL, buna rağmen vergiler yüksek. Biz AB'ye girmek istiyoruz. Avrupa Birliği ülkelerinde bu kadar yüksek vergi yok, biz onlarla bu vergilerle nasıl rekabet edeceğiz. Şarap sektörünün kayıt altına alınmasından dolayı bir şikayetim yok. Ama vergilerin yüksekliğinden şikayetçiyim. Maliye Bakanımız ödediğiniz vergiler, tahminlerin üzerinde olursa ikinci bir indirim yapılacak diye söz verdi. Vergi tahminlerin üzerine çıktı. Ben her ay 90 bin YTL ile 120 bin YTL arası vergi yatırıyorum. KDV ile birlikte 180 bin YTL yatırdığım oluyor. Bir de gelir vergisi ödüyoruz. Bu paralarla ne yatırım yapılır, ne de üzümcünün zamanında parası ödenir. Bu yıl bizim bölgeden 600 ton üzüm aldık. Henüz ödeme yapmadık. Biz kapımıza hangi tip üzümü kaça alacağımızı, ödemeleri ne zaman yapacağımızı ilan ederek üzüm aldık. Ödemeleri Şubat-Mart-Nisan olarak ilan ettik. Daha önce ödeme mümkün olmuyor. Şarap satışları eskiye göre çok düştü. Satışlarımız 60-90 gün vadeli. Biz ÖTV'yi 1 ay sonra ödemek zorundayız. Üzüm üreticisinin bağ sökmesi gayet normal. 20 kuruşa, 30 kuruşa üzüm olur mu? Şarapçılar para kazanamıyor, ne üzümcü memnun, ne şarapçı memnun. Mürefte'ye gelen Milletvekili Enis Tütüncü'ye de rapor verdim. Gelenler basmakalıp laflar söylüyor. Bizler bankalara borçlanıyoruz. Hem malzeme alacaksın hem de üzümcüye para ödeyeceksin" dedi. (Haber: www.sarkoyunsesi.com)
» 1 Yorum
1"yazık valla"
de Cuma, 21 Kasım 2008 12:39
ben bu üzüm üreticisine katılıyom şarapçılar ylıllarca hep kazandı şimdi ise hiç kazanamıyorlar birde bandrol den sonra tüm şarapçılar satış olmuyor diye ağlanıyor boşuna ağlamasınlar kimi bandrol bozuk diye kimi şarap iyi değil diyeağlıyo şarapçılar üreticinin hakkını yiyor
her türlü sahtekarlığı yapıyorlar kimi su katıyor kimi boya katıyo şarap iyi olsun diye ama tüm yetkilileri bu iş için göreve çağrıyom
» Yorumu Gönder
|
